“Mediation blijft zich bewijzen als effectieve methode voor conflictoplossing.”

Met die conclusie zet de Rechtspraak in haar Jaarverslag 2025 de toon voor het hoofdstuk over mediation. En de cijfers vanaf pagina 30 laten inderdaad een duidelijke ontwikkeling zien: mediation krijgt binnen de rechtspraak een steeds steviger positie.

Deze trend werd door de Rechtspraak al in het jaarverslag van 2024 benoemd, en ook in 2025 bleef het aantal mediationverwijzingen toenemen. Daarbij werd in 64% van de mediations overeenstemming bereikt, waarvan in 56% volledige overeenstemming. Dat zijn hoge succespercentages, zeker in een tijd waarin wij als mediators zien dat conflicten vaak complex en emotioneel worden.

Het verslag laat vooral zien wat de ontwikkelingen zijn geweest van de inzet van mediation binnen het bestuursrecht, onder andere via het project Wachttijd is Hersteltijd (WisH). Daarbij wordt de periode vóór een zitting actief benut om partijen alsnog met elkaar in gesprek te brengen.

Van alle doorverwezen zaken binnen het bestuursrecht werd in maar liefst 69% van de gevallen volledige overeenstemming bereikt. Die aanpak laat zien dat mediation juist vroeg in een conflict van grote waarde is. Het helpt procedures verkorten, vermindert druk op de rechtspraak en vergroot de kans op herstel van de relatie tussen burger en overheid.

Ook op andere rechtsgebieden boekt mediation mooie resultaten. Over alle gebieden samen komt het uit op een mooie 50% van de zaken waarin partijen tot een volledige overeenkomst komen. Het verschilt wel sterk per gebied, en niet overal is het zo hoog als in het bestuursrecht. In het civielrecht – waar bijvoorbeeld ook arbeidsrecht onder valt – wordt in 55% van de doorverwijzingen naar mediation geen overeenstemming bereikt door partijen.

De resultaten uit het jaarverslag onderstrepen een aantal bredere ontwikkelingen, zoals het feit dat mediation steeds meer erkend wordt als volwaardig onderdeel van conflictbeslechting. Rechters en juridische professionals verwijzen vaker door naar mediation, en partijen zullen dan ook bereid moeten zijn om gezamenlijk te zoeken naar een oplossing.

Tegelijkertijd is er natuurlijk ook nog veel groeipotentie! Vergeleken met bijvoorbeeld het totale aantal gepubliceerde uitspraken in 2025 (en dat waren er 71.300!) blijft het aantal mediations nog beperkt.

Het jaarverslag van de Rechtspraak bevestigt daarom het belang van blijvende investering in professionalisering, kwaliteit en zichtbaarheid van mediation in Nederland. De NMv blijft zich hiervoor inzetten, samen met onze leden!

Lees het hele jaarverslag van de Rechtspraak 2025 hier: https://www.rechtspraak.nl/binaries/_rts_1776914786729/content/assets/rvdr/jd/rvdr-jd-jaarverslag-rechtspraak-2025.pdf

Door: Marlies Rotshuizen